De wereld van religies nr. 54 – juli/augustus 2012 —
Steeds meer wetenschappelijk onderzoek toont de correlatie aan tussen geloof en genezing, waarmee observaties van oudsher worden bevestigd: de mens, als denkend wezen, heeft een andere relatie tot leven, ziekte en dood, afhankelijk van de mate van geloof. Van zelfvertrouwen, vertrouwen in de therapeut, in de wetenschap, in God, tot zelfs het placebo-effect, rijst een cruciale vraag: helpt geloof bij genezing? Welke invloed heeft de geest – bijvoorbeeld door gebed of meditatie – op het genezingsproces? Hoe belangrijk kunnen de eigen overtuigingen van de arts zijn in de relatie met de patiënt en de zorg die hij of zij aan de patiënt biedt? Deze belangrijke vragen werpen nieuw licht op essentiële vragen: Wat is ziekte? Wat betekent "genezing"?
Uiteindelijk is genezing altijd een proces van zelfgenezing: het is het lichaam en de geest van de zieke die de genezing bewerkstelligen. Door middel van celregeneratie herstelt het lichaam het evenwicht dat het verloren had. Het is vaak nuttig, zelfs noodzakelijk, om het zieke lichaam te ondersteunen met therapeutische interventies en medicatie. Maar deze ondersteunen slechts het zelfgenezingsproces van de patiënt. De psychologische dimensie, geloof, moraal en de relationele omgeving spelen ook een cruciale rol in dit genezingsproces. Daarom is de hele persoon betrokken bij het genezingsproces. Het evenwicht tussen lichaam en geest kan niet worden hersteld zonder een oprechte toewijding van de zieke om zijn of haar gezondheid terug te winnen, zonder vertrouwen in de zorg die hij of zij ontvangt, en misschien, voor sommigen, vertrouwen in het leven in het algemeen of in een welwillende hogere macht die hem of haar bijstaat. Evenzo kan genezing – dat wil zeggen, een terugkeer naar evenwicht – soms niet plaatsvinden zonder een verandering in de omgeving van de patiënt: zijn of haar tempo en levensstijl, voeding, ademhalings- of lichaamsverzorgingsroutines en emotionele, vriendschappelijke en professionele relaties. Veel ziekten zijn een lokaal symptoom van een groter, overkoepelend onevenwicht in het leven van de patiënt. Als de patiënt zich niet bewust is van dit onevenwicht, zal hij of zij van de ene ziekte in de andere terechtkomen, of lijden aan chronische aandoeningen, depressie, enzovoort.
Wat de wegen naar genezing ons leren, is dat we een mens niet als een machine kunnen behandelen. We kunnen iemand niet genezen zoals we een fiets repareren, door een krom wiel of een lekke band te vervangen. Het zijn de sociale, emotionele en spirituele dimensies van het individu die zich in ziekte uiten, en het is deze holistische dimensie die in acht moet worden genomen om hen te genezen. Zolang we dit niet echt hebben geïntegreerd, is de kans groot dat Frankrijk nog lange tijd wereldkampioen zal blijven in het gebruik van angstremmers en antidepressiva, en in het tekort van zijn sociale zekerheidsstelsel.